De kaarten en de straffen: geel, twee minuten en rood
De straffen lopen op in drie stappen: de waarschuwing met de gele kaart, de tijdelijke uitsluiting van 2 minuten en de diskwalificatie met de rode kaart. Een speler krijgt hoogstens een waarschuwing, een team hoogstens drie en de officials samen hoogstens één. De derde tijdelijke uitsluiting van een speler is altijd rood, en na rood speelt het team 2 minuten met een speler minder. De blauwe kaart kondigt een schriftelijk rapport aan.
Drie kaarten en een progressie
De straffen zelf
In les 8 en 9 van de cursus las je welke overtredingen en welk gedrag een persoonlijke straf opleveren. Deze les gaat over de straffen zelf. Dat zijn de waarschuwing met de gele kaart, de tijdelijke uitsluiting en de diskwalificatie met de rode kaart. Daarbij komt de blauwe kaart die een schriftelijk rapport aankondigt.
De tekening laat van links naar rechts zien wat een speler oploopt: eerst de waarschuwing, dan een tijdelijke uitsluiting, dan nog een. De derde tijdelijke uitsluiting is altijd de rode kaart, eventueel gevolgd door blauw voor het rapport. Daaronder zie je welke overtredingen direct 2 minuten of direct rood zijn.
De waarschuwing
De gele kaart is de eerste trede. Je geeft hem bij een overtreding of onsportief gedrag dat progressief wordt bestraft. Voorbeelden zijn een actie die vooral op het lichaam van de tegenstander is gericht, protesteren of een worp vertragen. Je houdt de gele kaart omhoog voor de speler of official en voor de tafel.
Het aantal waarschuwingen is beperkt. Een speler krijgt er hoogstens één en een team in totaal hoogstens drie. De officials op de bank krijgen samen hoogstens één waarschuwing. Is dat maximum bereikt of had de speler al een tijdelijke uitsluiting, dan is de volgende straf voor zo'n overtreding minstens een tijdelijke uitsluiting. Houd dus bij wat speler en team al hebben gehad.
| Wat zie je | Wat is er al gegeven | Welke straf |
|---|---|---|
| een overtreding die progressief wordt bestraft | de speler en het team hebben nog ruimte voor geel | waarschuwing |
| dezelfde overtreding | de speler heeft al geel, of het team heeft er al drie | tijdelijke uitsluiting |
| dezelfde overtreding | de speler had al een tijdelijke uitsluiting | tijdelijke uitsluiting |
| dezelfde overtreding | de speler had al twee tijdelijke uitsluitingen | diskwalificatie |
De worp verandert niet mee. De vrije worp of de 7-meterworp hoort bij de overtreding en de kaart hoort bij de speler.
De tijdelijke uitsluiting
Wanneer
De tijdelijke uitsluiting is de juiste straf in acht situaties:
- een wisselfout, een extra speler of een speler die vanuit de wisselzone ingrijpt;
- een progressief bestrafte overtreding als het maximum aan waarschuwingen op is;
- de overtredingen die direct een tijdelijke uitsluiting zijn, zoals lang vasthouden;
- onsportief gedrag van een speler na het maximum aan waarschuwingen;
- onsportief gedrag van een official nadat de officials hun waarschuwing al hadden;
- het gedrag dat direct een tijdelijke uitsluiting is, zoals luid protesteren;
- elke diskwalificatie tijdens de speeltijd, want die kost het team altijd een tijdelijke uitsluiting;
- onsportief gedrag van een speler die net een tijdelijke uitsluiting kreeg, voordat het spel is hervat.
Verhindert een extra speler een vrije doelkans, dan is het rood met rapport.
De officials van een team krijgen samen hoogstens één tijdelijke uitsluiting. De official blijft dan in de wisselzone en doet zijn werk. Het team speelt wel 2 minuten met een speler minder.
Hoe je hem aangeeft en hoe de klok loopt
Een tijdelijke uitsluiting geef je na een time-out. Je steekt een gestrekte arm met twee vingers omhoog, duidelijk naar de speler of official en naar de tafel. De tijdelijke uitsluiting duurt altijd 2 minuten speeltijd en gaat in bij het fluitsignaal voor de hervatting. Het team speelt die 2 minuten met een speler minder. Is de tijd bij de rust nog niet om, dan loopt de rest door in de tweede helft. Dat geldt ook aan het eind van de tweede helft en in een verlenging. Wie aan het eind van de verlenging nog in zijn 2 minuten zit, doet niet mee aan de 7-meterworpen die de wedstrijd beslissen.
De diskwalificatie
Wanneer
De rode kaart geef je bij:
- een overtreding waarbij de gezondheid van de tegenstander in gevaar komt, en een meedogenloze actie;
- zeer en uiterst onsportief gedrag, op of buiten het veld;
- een official die onsportief is nadat de officials al geel en een tijdelijke uitsluiting hadden;
- de derde tijdelijke uitsluiting van dezelfde speler;
- zeer duidelijk of herhaald onsportief gedrag tijdens de beslissende 7-meterworpen.
Je houdt de rode kaart omhoog voor de speler of official en voor de tafel.
Wat het betekent
Een diskwalificatie geldt voor de rest van de wedstrijd. De speler of official verlaat direct het veld en de wisselzone. Hij heeft geen contact meer met zijn team en blijft in de sporthal tot de wedstrijd is afgelopen. Vertrekt hij toch, dan volgt een rapport. Na de hervatting straf je hem niet verder. Komt hij het veld weer op, dan maak je een schriftelijk rapport en houdt het team zijn spelers. Vóór de hervatting kan zijn gedrag het team nog wel extra kosten. Dat lees je in 13.5.
Voor het team betekent elke diskwalificatie tijdens de speeltijd 2 minuten met een speler minder. Daarna vult het team weer aan met een andere speler.
De blauwe kaart
Bij een bijzonder meedogenloze, bijzonder gevaarlijke, opzettelijke of kwaadaardige actie en bij uiterst onsportief gedrag volgt op de diskwalificatie een schriftelijk rapport. Dan laat je na de rode kaart ook de blauwe kaart zien. De blauwe kaart is informatie en geen extra straf. Je licht de teamverantwoordelijke direct in en de diskwalificatie komt op het wedstrijdformulier.
Meer dan één overtreding en buiten de speeltijd
In dezelfde situatie
Maakt een speler of official voor de hervatting meer dan één overtreding, dan geef je in principe alleen de zwaarste straf. Er zijn vier uitzonderingen. Daarin speelt het team 4 minuten met een speler minder:
| Wat zie je | Welke straf |
|---|---|
| een speler met een tijdelijke uitsluiting gedraagt zich onsportief voor de hervatting | nog een tijdelijke uitsluiting, en als dat zijn derde is een diskwalificatie |
| een gediskwalificeerde speler gedraagt zich onsportief voor de hervatting | een bijkomende straf voor het team |
| een speler met een tijdelijke uitsluiting gedraagt zich zeer of uiterst onsportief voor de hervatting | bijkomend een diskwalificatie |
| een gediskwalificeerde speler gedraagt zich zeer of uiterst onsportief voor de hervatting | een bijkomende straf voor het team, bij uiterst onsportief gedrag ook een rapport |
Pauzes, time-outs en 7-meterworpen
Tot de speeltijd horen ook de pauzes, de time-outs en de verlengingen. Daar gelden dus alle straffen uit deze les. Bij de 7-meterworpen die een wedstrijd beslissen bestaat alleen de diskwalificatie.
Voor en na de wedstrijd
Je toezicht begint als je de hal binnenkomt. Onsportief gedrag voor de wedstrijd is een waarschuwing en die telt mee voor het totaal. Een meedogenloze actie of beledigend gedrag voor de wedstrijd is een diskwalificatie. Het team begint wel met het volle aantal spelers en officials. De 2 minuten horen alleen bij een diskwalificatie tijdens de wedstrijd. Na de wedstrijd blijft er één middel over: het schriftelijk rapport.
Communiceren op het veld
Kennis plus communicatie is respect
Respect verdien je met kennis van de regels en met goed communiceren. De kennis heb je; hier komt de communicatie erbij.
Luisteren
Laat iemand die iets vraagt uitpraten. Vat kort samen wat je hoort en leg dan uit wat je zag en wat je daarom floot. Vraag door als het onduidelijk is.
Eén persoon stelt de vraag
In handbal is dat de teamverantwoordelijke, meestal de coach. Alleen de teamverantwoordelijke mag tijdens de wedstrijd de scheidsrechters en de tafel aanspreken. Zeg dat ook met een korte zin als "Je teamverantwoordelijke mag het vragen en de rest speelt door". Blijft een speler protesteren, dan is dat onsportief gedrag en bestraf je het progressief. Luid protest met veel misbaar is direct een tijdelijke uitsluiting.
De beslissing staat
Je legt uit en je discussieert niet. Een beslissing op grond van wat je hebt gezien is onaanvechtbaar. Alleen tegen een beslissing die in strijd is met de spelregels kan een team protest aantekenen. Hard roepen verandert je beslissing dus niet. Twijfel je zelf, overleg dan met je collega voordat je hervat.
Feedback na de wedstrijd
Bespreek een beslissing niet in de emotie van het eindsignaal, maar later in de kantine. Dat geldt ook voor jou en je collega. Wees eerlijk over jullie beslissingen, geef elkaar opbouwende feedback en steun elkaar in de zaal en op social media.
Situaties in de zaal
Wat is de juiste beslissing? Klik op een situatie voor het antwoord.
Anna (rood) spert Dana (blauw) met gestrekte armen. De actie is vooral op het lichaam van Dana gericht en niet zo zwaar dat hij direct een tijdelijke uitsluiting is. Anna heeft nog geen kaart en rood heeft tot nu toe één waarschuwing gehad. Wat beslis je?
Vrije worp voor blauw en een waarschuwing voor Anna met de gele kaart. Een overtreding die vooral op het lichaam van de tegenstander is gericht wordt progressief bestraft, te beginnen met een waarschuwing; Anna en rood hebben nog ruimte voor geel. Je houdt de gele kaart omhoog voor Anna en voor de tafel.
Bas (rood) houdt Chris (blauw) kort vast bij het shirt. De actie is vooral op het lichaam gericht en niet zo zwaar dat hij direct een tijdelijke uitsluiting is. Bas heeft zelf nog geen kaart, maar rood heeft al drie waarschuwingen gehad. Wat beslis je?
Vrije worp voor blauw en een tijdelijke uitsluiting voor Bas. Een team krijgt in totaal hoogstens drie waarschuwingen; daarna is de volgende straf minstens een tijdelijke uitsluiting, ook voor een speler die zelf nog geen geel heeft.
Chris (blauw) heeft in deze wedstrijd al twee tijdelijke uitsluitingen gehad. Nu houdt hij Anna (rood) lang vast. Die overtreding is op zichzelf een directe tijdelijke uitsluiting. Welke straf geef je?
Een diskwalificatie voor Chris met de rode kaart; blauw speelt 2 minuten met een speler minder. De derde tijdelijke uitsluiting voor dezelfde speler is altijd een diskwalificatie, aangegeven met de rode kaart, en elke diskwalificatie tijdens de speeltijd brengt 2 minuten met een speler minder voor het team mee.