Wat betekent dat gebaar van de scheidsrechter?
Twee gelijkwaardige scheidsrechters leiden de wedstrijd, met de tijdwaarnemer en de secretaris aan de tafel. Je fluit eerst, geeft dan de richting aan en pas daarna de kaart. Bij onenigheid tussen de scheidsrechters geldt de zwaarste straf, en beslissingen op grond van waarneming zijn onaanvechtbaar. Hieronder staan de zeventien gebaren, groot zodra je ze aanwijst of aantikt, en wat de scheidsrechters en de tafel doen.
De zeventien gebaren
Je fluit eerst en wijst daarna aan in een vaste volgorde. Bij een vrije worp of een inworp geef je direct de richting aan. Is er een persoonlijke straf, dan geef je daarna de kaart of de twee vingers. Daarna mag je ter informatie een van de gebaren voor de overtreding geven. Zo leg je uit waarom het een vrije worp of een 7-meterworp is.
Hierboven staan de zeventien uniforme gebaren van de IHF in de volgorde van het regelboek. Zet de muis op een gebaar of tik erop, dan wordt het groot. De tabel zegt bij elk gebaar wanneer je het geeft.
| Gebaar | Wanneer je het geeft |
|---|---|
| 1 Betreden van het doelgebied | ter informatie, na de richting, als een veldspeler het doelgebied betrad |
| 2 Vang-, stuit- of tipfout | ter informatie, bij een fout bij het vangen, stuiten of tippen |
| 3 Loopfout of te lang vasthouden | ter informatie, bij te veel passen of te lang vasthouden |
| 4 Omklemmen, vasthouden of duwen | ter informatie, bij deze overtredingen in het duel |
| 5 Slaan | ter informatie, bij slaan |
| 6 Aanvallersfout, aanlopen, aanspringen | ter informatie, bij een overtreding van de aanvaller |
| 7 Inworp, richting | altijd direct bij een inworp: de richting |
| 8 Uitworp | als jullie dat nodig vinden |
| 9 Vrije worp en richting | altijd direct bij een vrije worp: de richting |
| 10 Niet in acht nemen van de afstand | als jullie dat nodig vinden |
| 11 Passief spel | altijd als er geen waarschuwingsgebaar vooraf ging, anders ter informatie |
| 12 Doelpunt | altijd, door de doelscheidsrechter, na twee korte fluitsignalen |
| 13 Gele, rode en blauwe kaart | altijd, na de richting, bij een waarschuwing, een diskwalificatie en een rapport |
| 14 Tijdelijke uitsluiting | altijd, na een time-out, met twee vingers |
| 15 Speeltijdonderbreking | altijd, met drie korte fluitsignalen, bij elke time-out |
| 16 Toestemming om het veld te betreden | altijd, voor twee deelnamegerechtigde personen tijdens een time-out |
| 17 Waarschuwingsgebaar voor passief spel | als jullie dat nodig vinden, zodra een aanval passief dreigt te worden |
Gebaar 16 zie je bij een blessure. Je geeft dan twee mensen van het team toestemming om het veld op te komen en de speler te helpen.
Het scheidsrechtersteam
Twee gelijkwaardige scheidsrechters
Elke wedstrijd wordt geleid door twee scheidsrechters die evenveel te zeggen hebben. Aan de tafel helpen een secretaris en een tijdwaarnemer hen. Jullie toezicht op spelers en officials begint zodra je de hal binnenkomt en eindigt pas als je hem weer verlaat.
In principe leiden dezelfde twee scheidsrechters de hele wedstrijd. Valt een van jullie uit en is er geen reserve of vervangend koppel te vinden, dan gaat de ander alleen verder. Jullie zorgen dat er volgens de spelregels wordt gespeeld en bestraffen elke overtreding. Daarbij houden jullie de voordeelregel uit les 11 van de cursus in gedachten.
Waar je staat en wie wat fluit
De veldscheidsrechter en de doelscheidsrechter
Met twee rollen verdelen jullie het veld. De veldscheidsrechter loopt achter de aanval mee en overziet het spel van achteren. Hij let op de opbouw, het passief spel en de duels rond de vrijeworplijn. De doelscheidsrechter staat bij de achterlijn naast het doelgebied van de verdediging. Hij kijkt van voren naar de duels aan de doelgebiedlijn, het betreden van het doelgebied en de bal over de doellijn. Wisselt het balbezit, dan wisselen jullie van rol en loopt de doelscheidsrechter mee naar de andere kant als veldscheidsrechter.
De tekening laat een aanval van bovenaf zien met beide scheidsrechters op hun plek. De tafel met de tijdwaarnemer en de secretaris staat aan de zijlijn bij de middenlijn.
Wie fluit waarvoor
De doelscheidsrechter bevestigt een doelpunt met twee korte fluitsignalen en het gebaar voor een doelpunt. Bij een vrije worp of een inworp geeft degene die fluit direct de richting aan. Verder mogen jullie allebei voor elke overtreding fluiten, waar je ook staat.
Als jullie het niet eens zijn
Soms fluiten jullie allebei voor een overtreding van hetzelfde team, maar verschillen jullie over de zwaarte van de straf. Dan overleggen jullie kort en geldt de gezamenlijke beslissing. Komen jullie er niet uit, dan geldt altijd de zwaarste straf. Gaat het om de vraag welk team balbezit krijgt, dan geldt na kort overleg ook de gezamenlijke beslissing. Komen jullie er dan niet uit, dan geldt de opvatting van de veldscheidsrechter. Zo'n overleg is altijd een time-out. Daarna geef je duidelijk aan hoe het spel verdergaat en hervat je met een fluitsignaal.
Wat jullie samen bijhouden
Jullie tellen allebei de doelpunten en noteren elke waarschuwing, tijdelijke uitsluiting en diskwalificatie. Ook bewaken jullie allebei de speeltijd. Bij twijfel over de juiste tijd beslissen jullie samen. Na afloop zorgen jullie dat het wedstrijdformulier correct is ingevuld. Elke diskwalificatie met rapport staat erop.
Wat vaststaat
Een beslissing op grond van wat jullie hebben gezien of beoordeeld is onaanvechtbaar. Alleen tegen een beslissing die in strijd is met de spelregels kan een team protest aantekenen. Tijdens de wedstrijd mag alleen de teamverantwoordelijke jullie aanspreken. Hoe je dat gesprek voert las je in les 13 van de cursus.
Onderbreken of staken
Jullie mogen de wedstrijd onderbreken en in het uiterste geval staken, maar pas nadat elke mogelijkheid om door te spelen is bekeken. Het publiek kan de spelers in gevaar brengen, bijvoorbeeld met een laser of met gegooide voorwerpen. Dan onderbreek je de wedstrijd en laat je het publiek aanspreken. Zo nodig laat je toeschouwers verwijderen, en achteraf volgt een rapport. Bij de hervatting krijgt het team dat de bal had een vrije worp op de plaats waar de bal was. Nam de onderbreking een vrije doelkans weg, dan krijgt het een 7-meterworp.
De tafel
Wie wat doet
In principe is de tijdwaarnemer hoofdverantwoordelijk voor de speeltijd, de time-outs en de tijd van de tijdelijk uitgesloten spelers. De secretaris is hoofdverantwoordelijk voor de spelerslijst en het wedstrijdformulier, voor spelers die na het beginsignaal aankomen en voor spelers die niet mogen meedoen. Samen letten zij op de bezetting van de wisselzone en op het wisselen over de wissellijn. Moet de wedstrijd worden onderbroken, dan doet in het algemeen de tijdwaarnemer dat.
Wanneer de tafel fluit
Ziet de tafel een wisselfout of een extra speler, dan fluit de tijdwaarnemer in principe direct. Dat doet hij ook als het aanvallende team daar nadeel van heeft, want de voordeelregel geldt hier niet. Het spel gaat verder met een vrije worp voor de tegenstander. Nam de onderbreking door een fout van de verdediging een vrije doelkans weg, dan volgt een 7-meterworp. De schuldige speler krijgt een tijdelijke uitsluiting. Komt er bij een vrije doelkans een extra speler het veld op, dan krijgt hij een diskwalificatie met rapport.
Ziet de tafel iets anders, zoals onsportief gedrag in de wisselzone? Dan wacht de tijdwaarnemer tot de volgende onderbreking en informeert hij daarna de scheidsrechters. Een persoonlijke straf geven alleen jullie. Hebben jullie de overtreding zelf niet gezien, dan kunnen jullie alleen een informele vermaning geven. Alleen bij een meedogenloze actie of uiterst onsportief gedrag komt er dan ook een rapport. Fluit de tijdwaarnemer toch te vroeg, dan hervat je met een vrije worp voor het team dat de bal had. Ging daardoor een vrije doelkans verloren, dan volgt een 7-meterworp.
Zonder elektronische klok
Is er geen elektronische klok, dan informeert de tijdwaarnemer de teamverantwoordelijken over de gespeelde of de resterende tijd, vooral na een time-out. Geeft de klok geen automatisch signaal, dan geeft de tijdwaarnemer zelf het rustsignaal en het eindsignaal. Toont de klok de tijdelijke uitsluitingen niet, dan legt de tijdwaarnemer een kaart op tafel. Daarop staan het nummer van de speler en de tijd waarop zijn uitsluiting afloopt.
De wisselzone
Klopt voor de wedstrijd de bezetting van de wisselzone niet met het wedstrijdformulier, dan begint de wedstrijd pas als dat is opgelost. Tijdens de wedstrijd gaat het spel na de eerstvolgende onderbreking pas verder als het is verholpen.
Situaties in de zaal
Wat is de juiste beslissing? Klik op een situatie voor het antwoord.
Jij en je collega fluiten allebei voor een overtreding van Bas (blauw) op Anna (rood). Jij vindt het een waarschuwing, je collega vindt het een tijdelijke uitsluiting. Na kort overleg komen jullie er niet uit. Wat geldt?
De zwaarste straf: een tijdelijke uitsluiting voor Bas. Verschillen de scheidsrechters bij een overtreding tegen hetzelfde team van mening over de zwaarte van de straf en komen zij niet tot een gezamenlijke beslissing, dan wordt altijd de zwaarste straf gegeven.
De bal gaat over de zijlijn. Jij als doelscheidsrechter zag dat Chris (blauw) de bal het laatst raakte, je collega als veldscheidsrechter zag dat Dana (rood) dat deed. Na kort overleg blijven jullie het oneens. Wat beslis je?
De opvatting van de veldscheidsrechter geldt: inworp voor blauw, na een verplichte time-out en een duidelijk teken. Hebben de scheidsrechters een tegengestelde mening over welk team balbezit krijgt en komen zij er samen niet uit, dan heeft de opvatting van de veldscheidsrechter voorrang; een time-out is verplicht en na het overleg wordt met een duidelijk teken en een fluitsignaal hervat.
Terwijl rood aanvalt zonder vrije doelkans, ziet de tijdwaarnemer dat Anna (blauw) het veld betreedt voordat de speler die zij vervangt eruit is. Wat moet de tijdwaarnemer doen?
Direct fluiten, zonder de voordeelregel toe te passen; de scheidsrechters geven Anna een tijdelijke uitsluiting en rood een vrije worp. Bij een foutieve wissel onderbreekt de tijdwaarnemer de wedstrijd in principe onmiddellijk, zonder rekening te houden met voordeel; de schuldige speler krijgt een tijdelijke uitsluiting en de tegenstander een vrije worp.